Lumbago

Lumbago, mające charakter przewlekły, jest niezmiernie często wyrazem cierpień utajonych, mających swe siedlisko najczęściej w kręgosłupie, ale nieraz także w rdzeniu i w narządach wewnętrznych. Jest ono wtedy tylko zewnętrznym objawem utajonego cierpienia, którego należy się doszukiwać* • Da-lszem częstem umiejscowieniem reumatyzmu mięśniowego jest mięsień sutkowo-mostkowo-obojczykowy. I ten mięsień staje się sztywny, twardy, bolesny, następuje z tego powodu unieruchomienie, a często i skręcenie głowy w bocznym kierunku (t o r t i c o 11 i s). Rzadziej umiejscawia się reumatyzm mięśniowy w mięśniach siedzeniowych, jeszcze rzadziej w mięśniach kończyn. Natomiast często, szczególnie w okresie prze-kwitania, występują bolesne zesztywnienia i Stwardnienia górnych brzegów mięśnia kapturowego. Czasami, choć nie tak często, jak o tern piszą, równocześnie z bólami mięśniowemi, w głębi bolesnych mięśni występują stwardnienia wielkości mniej więcej orzecha laskowego, bardzo bolesne, nietylko przy ucisku, lecz takie i samoistnie. Stwardnienia te zjawiają się nieraz nagle, częściej w mięśniach kończyn, nsż tułowia, są one najlepiej wyczuwalne przy zupełnem zwiotczeniu mięśnia, najczęstsze są w sąsiedztwie przyczepów mięśni łub wolnych jego brzegów.